Jak parzyć yerba mate? Instrukcja krok po kroku

Jak prawidłowo przygotować yerba mate? Nie jest to trudne, choć sposób parzenia różni się od przygotowywania zwykłej herbaty. Potrzebujesz suszu, naczynia, bombilli oraz wody o temperaturze około 70–80°C.

W tradycyjnym sposobie przygotowania yerba mate susz układa się po jednej stronie naczynia, lekko zwilża chłodną lub letnią wodą, umieszcza bombillę i dopiero wtedy rozpoczyna kolejne zalewania ciepłą wodą.

Jak przygotować yerba mate? Szybka instrukcja

1. Wsyp yerba mate do około 1/3–2/3 objętości naczynia. Jeśli dopiero zaczynasz, możesz użyć znacznie mniej.
2. Przechyl naczynie tak, aby susz ułożył się po jednej stronie i powstał kopczyk.
3. W wolną przestrzeń wlej niewielką ilość chłodnej lub letniej wody.
4. Poczekaj chwilę, aż dolna część suszu nasiąknie.
5. Włóż bombillę w zwilżoną część i później już nią nie mieszaj.
6. Dolej wodę o temperaturze około 70–80°C, kierując ją w to samo miejsce przy bombilli.
7. Wypij napar przez bombillę i ponownie dolej wodę.
8. Powtarzaj zalewanie tak długo, jak długo yerba zachowuje odpowiadający Ci smak.

To podstawowa metoda. Ilość suszu, temperaturę oraz sposób układania yerby możesz później dopasować do konkretnego produktu i własnych upodobań.

Czego potrzebujesz?

• yerba mate,
• matero lub inne niewielkie naczynie,
• bombillę, czyli rurkę zakończoną filtrem,
• wodę o temperaturze około 70–80°C,
• opcjonalnie termos do kolejnych dolewek.

Jeśli dopiero zaczynasz, nie musisz od razu kupować tradycyjnej tykwy. Może wystarczyć zwykły niewielki kubek albo łatwe w utrzymaniu matero ceramiczne. Bombilla jest natomiast bardzo przydatna, ponieważ pozwala pić napar bez oddzielania liści po każdym zalaniu.

Ile yerba mate wsypać?

W Ameryce Południowej często używa się dużej ilości suszu – matero może być wypełnione nawet do około 2/3 objętości. Nie oznacza to jednak, że od takiej porcji trzeba zaczynać.

Jeśli pijesz yerba mate po raz pierwszy, wsyp kilka łyżeczek i sprawdź, czy odpowiada Ci intensywność naparu. Przy kolejnych próbach możesz stopniowo zwiększać ilość.

Nie istnieje jedna obowiązkowa porcja. Znaczenie mają wielkość naczynia, rodzaj yerby, stopień rozdrobnienia suszu i przede wszystkim Twoje preferencje smakowe.

Krok 1. Wsyp yerba mate do naczynia

Wsyp wybraną ilość suszu do matero. Jeśli używasz dużej porcji, pozostaw trochę wolnej przestrzeni – będzie potrzebna do dolewania wody.

Różne rodzaje yerba mate mogą wyglądać zupełnie inaczej. Jedne zawierają sporo patyczków, inne niemal same liście, a jeszcze inne dużą ilość drobnego pyłu. Jest to naturalna cecha różnych stylów i sposobów mielenia yerba mate.

Krok 2. Ułóż kopczyk z suszu

Przykryj dłonią otwór naczynia, przechyl je i delikatnie potrząśnij. Następnie powoli ustaw matero pod kątem, tak aby większość suszu znalazła się po jednej stronie.

Powstanie charakterystyczny kopczyk, nazywany montañita, a po przeciwnej stronie pozostanie wolna przestrzeń na wodę.

Nie chodzi o całkowite usunięcie pyłu. Polvo jest naturalnym i często zamierzonym elementem wielu tradycyjnych yerba mate. Odpowiednie ułożenie suszu pomaga natomiast ograniczyć przedostawanie się dużej ilości drobnych cząstek bezpośrednio do filtra bombilli.

Jeżeli chcesz lepiej poznać określenia takie jak con palo, sin palo, polvo, montañita czy lavado, zajrzyj do naszego słowniczka yerba mate od A do Z.

Krok 3. Zwilż dolną część suszu

Do wolnej przestrzeni obok kopczyka wlej niewielką ilość chłodnej lub letniej wody. Nie zalewaj całej powierzchni yerby.

Poczekaj chwilę, aż woda zostanie wchłonięta przez dolną część suszu. Dzięki temu kopczyk łatwiej zachowa swoją strukturę podczas kolejnych dolewek.

To właśnie w tym zwilżonym miejscu za chwilę umieścisz bombillę.

Krok 4. Włóż bombillę

Bombillę wsuń w wolną, wcześniej zwilżoną przestrzeń przy ściance naczynia. Jej filtr powinien znaleźć się możliwie nisko.

Po umieszczeniu bombilli najlepiej już nią nie mieszać. Przesuwanie rurki może naruszyć ułożony kopczyk i spowodować przedostanie się większej ilości drobnych cząstek do filtra.

Jeżeli pijesz bardzo drobną lub mocno pylastą yerbę, znaczenie ma również konstrukcja bombilli. Filtr o większej powierzchni i wielu niewielkich otworach zwykle radzi sobie z takim suszem lepiej.

Krok 5. Dolej wodę o temperaturze około 70–80°C

Teraz wlej wodę o temperaturze około 70–80°C. Kieruj ją przede wszystkim w wolną przestrzeń przy bombilli, zamiast od razu zalewać cały kopczyk.

Nie używaj wrzątku. Bardzo gorąca woda może szybko wydobyć intensywną goryczkę i sprawić, że pierwsze zalania będą mniej przyjemne w smaku.

Nie trzeba również wypełniać naczynia wodą po sam brzeg. Wlej porcję, którą wygodnie wypijesz, a następnie wykonaj kolejne zalanie.

Krok 6. Pij i dolewaj wodę

Yerba mate nie jest przygotowywana jak klasyczna herbata, którą pozostawiamy na kilka minut, a następnie oddzielamy liście.

Po dolaniu wody wypij napar przez bombillę, a następnie ponownie dolej wodę w podobne miejsce. Tak wygląda typowa sesja z yerba mate.

W miarę kolejnych dolewek można stopniowo obejmować wodą dalszą część kopczyka. Dzięki temu nie cały susz zostaje wykorzystany jednocześnie.

Ile razy można zalewać yerba mate?

Nie ma jednej właściwej liczby. Jedna porcja może wystarczyć na kilka, kilkanaście, a przy dużej ilości suszu nawet więcej dolewek.

Zależy to między innymi od:

• ilości użytego suszu,
• rodzaju yerba mate,
• temperatury wody,
• wielkości kolejnych dolewek,
• tego, jak intensywny smak lubisz.

Kiedy kolejne zalanie staje się bardzo jasne i niemal pozbawione charakterystycznego smaku, yerba określana jest jako lavada, czyli wypłukana.

Jaka temperatura wody jest najlepsza?

Dobrym punktem wyjścia jest około 70–80°C. Nie trzeba jednak traktować tej wartości jako sztywnej reguły co do jednego stopnia.

Przy niższej temperaturze napar zwykle rozwija się łagodniej. Wyższa temperatura szybciej wydobywa intensywność oraz goryczkę.

Jeśli yerba wydaje Ci się zbyt mocna, zamiast od razu zmieniać produkt spróbuj użyć mniejszej ilości suszu albo nieco chłodniejszej wody.

Czy trzeba mieć matero?

Nie. Do pierwszych prób możesz wykorzystać niewielki zwykły kubek. Matero jest jednak wygodniejsze przy tradycyjnym sposobie przygotowania, ponieważ jego kształt ułatwia ułożenie suszu i korzystanie z bombilli.

Naczynia do yerba mate mogą być wykonane między innymi z ceramiki, szkła, stali, drewna lub naturalnej tykwy. Ceramika i szkło są szczególnie łatwe w utrzymaniu, dlatego dobrze sprawdzają się na początku.

Czy można przygotować yerba mate bez bombilli?

Tak. Susz można przygotować bardziej podobnie do zwykłej herbaty, a następnie odcedzić. Istnieje również mate cocido – yerba mate przygotowywana jako klasyczny napar, także dostępna w formie saszetek.

Nie daje to jednak dokładnie tego samego sposobu picia co tradycyjna sesja z matero i bombillą, podczas której jedną porcję suszu wielokrotnie zalewa się wodą.

Najczęstsze błędy podczas przygotowywania yerba mate

Zalewanie wrzątkiem

Wrzątek nie jest potrzebny. Może bardzo szybko wydobyć mocną goryczkę i skrócić przyjemny przebieg kolejnych zalań.

Mieszanie bombillą

Po włożeniu bombilli najlepiej pozostawić ją w jednym miejscu. Mieszanie narusza ułożenie suszu i może zwiększyć ryzyko zatkania filtra.

Zalewanie całej powierzchni od pierwszej dolewki

Jeśli korzystasz z metody kopczyka, kieruj wodę przede wszystkim w wolną przestrzeń przy bombilli. Pozwala to stopniowo wykorzystywać kolejne partie suszu.

Zbyt dużo suszu na pierwszy raz

Duża ilość yerby jest tradycyjna, ale osoba początkująca nie musi od niej zaczynać. Kilka łyżeczek pozwala spokojnie poznać smak i dobrać odpowiednią intensywność.

Oczekiwanie, że każda yerba będzie smakowała tak samo

Argentyńska yerba con palo, drobna i pylasta yerba paragwajska czy urugwajski styl z dużą ilością drobno ciętych liści mogą zachowywać się w naczyniu inaczej. Warto eksperymentować z ilością suszu, temperaturą i sposobem dolewania wody.

A może yerba mate na zimno?

Yerba mate można przygotować również z zimną wodą. Taki sposób nazywa się tereré i jest szczególnie mocno związany z kulturą Paragwaju.

Do zimnej wody można dodać lód, cytrusy lub świeże zioła. Jeśli chcesz poznać tę metodę dokładniej, przeczytaj nasz poradnik Tereré – jak przygotować yerba mate na zimno?.

FAQ – najczęstsze pytania o parzenie yerba mate

Ile yerba mate wsypać na początek?

Nie musisz od razu wypełniać połowy naczynia. Na pierwsze próby wystarczy kilka łyżeczek. Jeśli napar będzie dla Ciebie zbyt łagodny, przy kolejnej sesji możesz zwiększyć ilość.

Czy yerba mate zalewa się wrzątkiem?

Nie. Dobrym punktem wyjścia jest woda o temperaturze około 70–80°C.

Czy po zalaniu trzeba czekać 3–5 minut?

Nie przy tradycyjnym sposobie picia z matero. Po przygotowaniu kopczyka, zwilżeniu suszu i umieszczeniu bombilli dolewa się porcję ciepłej wody, wypija napar i wykonuje kolejne dolewki.

Dlaczego nie należy mieszać bombillą?

Mieszanie może naruszyć ułożenie suszu i spowodować przedostanie się większej ilości drobnych cząstek do filtra.

Ile razy można zalewać ten sam susz?

Tak długo, jak długo napar zachowuje odpowiadający Ci smak. Liczba dolewek zależy od rodzaju yerby, ilości suszu, temperatury wody oraz wielkości naczynia.

Czy pył w yerba mate jest czymś złym?

Nie. Polvo jest naturalnym i często zamierzonym elementem wielu tradycyjnych yerba mate. W przypadku mocno pylastych produktów warto jedynie używać bombilli z odpowiednim filtrem.

Czy można przygotować yerba mate w zwykłym kubku?

Tak. Na początek zwykły kubek może wystarczyć. Matero jest wygodniejsze przy tradycyjnym sposobie przygotowania, ale nie jest konieczne do pierwszej próby.

Co zrobić, jeśli yerba mate jest zbyt gorzka?

Spróbuj użyć mniejszej ilości suszu, nieco chłodniejszej wody albo krócej pozostawiać wod